LVIV / LWÓW

Po opanowaniu Lwowa przez Kazimierza III centrum miasta przesunęło się bardziej na południe.

Budownictwo nowych dzielnic mieszkaniowych król zlecił sprowadzonym z Niemiec rzemieślnikom, którzy budowali według zwykłego dla siebie schematu: w środku plac, dookoła którego są dzielnice mieszkaniowe, za nimi — system fortyfikacyjny. Plac otrzymał nazwę "Ring,; czyli kółko, która w miejscowej wymowie przekształciła się w Rynek.

W ciągu wielu stuleci Rynek był centrum całego życia Lwowa — gospodarczego, politycznego, kulturalnego. Targowisko na Rynku istniało do 1944 r., chociaż w XIX-XX wiekach sprzedawano tu wyłącznie artykuły rolne.

Osiem ulic biegnących od Rynku, 50 metrów dalej krzyżują się z czterema ulicami tworzącymi kwadrat, w środku którego jest Rynek. Osobliwością ich było to, iż jednym końcem upierały się w mur miejski. Zbudowane tu kamienice, dla których mur zazwyczaj służył tylną ścianą, były swoistym uzupełnieniem systemu fortyfikacyjnego miasta.

Rynek był sercem Lwowa, a ulice wokół niego systemem, jego zasilającym. Mieszkali tu bowiem rzemieślnicy, drobni i średni kupcy wytwarzający lwią część bogactwa miasta.

Kamienic z okresu XVI-XVII w. zachowało się dookoła Rynku niewiele. Liczne przebudowania, rozbiórki pozostawiły po sobie jedynie gdzieniegdzie ocalały relief, kontr fors lub niezwykłej formy drzwi. Dziś są to pamiątki architektoniczne, a ongiś były rzeczą najzwyklejszej codzienności.

W średniowieczu trasą dzisiejszej ul. Podwalnej przebiegał wschodni bok obwarowań miasta. Obszar od wschodu uważany był za najbardziej niebezpieczny, dlatego był najlepiej obwarowany. Dwa rzędy murów, kilka wież na nich, dwa arsenały, wypełniony wodą rów, wysoko usypany wał z wieżą i bastejami — tak oto było umocnione miasto od strony wschodniej. Obwarowania te budowano ponad 300 lat. Z początku wzniesiono dwa rzędy murów z czterema wieżami. W XVI w. zbudowano Arsenał Miejski, który był mocnym węzłem obronnym i gdzie przechowywano artylerię. Na południowo- wschodnim rogu obwarowań, na wale stała Basteja Królewska. Pośród wału — prochownia. W XVII w., idąc w ślad za Europą, we Lwowie do fortyfikacji dodano potężne budowle ziemne — bastiony, oraz mniejsze — beluardy. Zakończył system fortyfikacyjny strony wschodniej Arsenał Królewski, zbudowany w latach 1639-1669.

Drogi... Lądowe, rzeczne, morskie. Z dawien-dawna łączyły one miasta i państwa, kontynenty i ludzi. Nimi wożono towary, pędzono niewolników, kroczyli nimi najeźdźcy i wracali do domu zwycięzcy.

Lwów jeszcze w dobie średniowiecza stał się miastem o ważnym znaczeniu gospodarczym i wojskowym, ponieważ stał na skrzyżo¬waniu szlaków: od obszarów nadbałtyckich do śródziemnomorskich oraz Wielkiego Szlaku Wschodniego biegnącego od wybrzeża Oceanu Atlantyckiego do Oceanu Spokojnego.

Obecnie ze Lwowa wychodzi osiem ulic. Kiedyś było ich więcej. Jak każde średniowieczne miasto, Lwów rozbudowywał się według systemu promieniowo-radialnego. Od śródmieścia biegły pro¬mieniami drogi. Obszary między nimi były stopniowo zabudowywane i przyłączane do śródmieścia. Schemat ten zachował się do dziś.